مطالب تاريخي پيرامون مرحوم ملا علي کني بسيار است. اما وجه تمايز ايشان از ساير علماي شيعه که تقريبا هم عصر او بودند، در هم نظر بودن اکثريت روي اسلامي بودن و صالح بودن ايشان است، نه درباري بودن و امثال ذلک.
مرحوم ملاعلي کني شخصيتي مالي و اقتصادي هم هست. جالب است بدانيد ايشان در ابتداي تحصيل بسيار تنگدست بوده است تا اين که با تلاش شخصي و رسيدن ارثي به او از مکنت زيادي برخوردار مي شود.
شايد در وضعيت اقتصادي و فرهنگي کنوني کشور وجود چنين افرادي (گرچه به تعداد اندکي هستند) بسيار مفيد خواهد بود تا هم جايگاه روحانيت را چه در واقع و چه در اذهان عمومي تصحيح کنند و هم اينکه فرهنگ و اقتصاد ايران را اعتلا بخشند.
ايشان به واسطه نفوذي که در دلها داشتند قدرت اجتماعي زيادي شامل حالشان بود. در نقل است که سربازان ايراني که از سفير آمريکا محافظت ميکردن به سفير گفته بودند: «گرچه ما براي محافظت از شما اينجاييم اما اگر ملاعلي دستور فرمايند شما را مي کشيم.» - جالب است که عدم اعتماد مردم به آمريکايي ها، آن موقع هم بوده است.
از ديگر مصاديق قدرت و نفوذ مرحوم ملاعلي کني در مسئله لغو امتياز رويتر است که طي نامه اي شديدالحن شاه را وادار به لغو امتياز رويتر مي کند. چنين روحيه اي در جامعه کنوني ما کم پر فايده نيست.
الهام گرفته از کتاب نام ها و نهضت ها.
